Online wordt vaak verwezen naar onderzoek waarin extra vierge olijfolie de hersenen zou beschermen tegen de ziekte van Alzheimer. Dit onderzoek bestaat echt, maar is uitgevoerd bij muizen, niet bij mensen, en levert geen basis voor een gezondheidsclaim. In dit artikel lees je wat het onderzoek werkelijk aantoonde en wat er wél wetenschappelijk vaststaat over olijfolie.
Beschermt olijfolie tegen de ziekte van Alzheimer?
Er is geen bewijs dat olijfolie de ziekte van Alzheimer bij mensen kan voorkomen, vertragen of genezen. Onder de EU-voedselwetgeving mag aan een voedingsmiddel niet worden toegeschreven dat het een ziekte kan voorkomen, behandelen of genezen. Dat geldt onverkort voor olijfolie in relatie tot de ziekte van Alzheimer.
Wat hield het onderzoek in?
De claim is gebaseerd op een onderzoek van Temple University uit 2017, gepubliceerd in het tijdschrift Annals of Clinical and Translational Neurology, onder leiding van onderzoeker Domenico Praticò. Het onderzoek werd uitgevoerd bij genetisch gemodificeerde muizen die kenmerken van de ziekte van Alzheimer ontwikkelen. Eén groep muizen kreeg een dieet met extra vierge olijfolie, de andere groep een regulier dieet zonder toegevoegde olie.
Op de leeftijd van 9 en 12 maanden presteerden de muizen op het olijfoliedieet beter op cognitieve tests voor geheugen en leervaardigheden. Onderzoek van het hersenweefsel liet verschillen zien in de hoeveelheid amyloïde plaques en in een celproces genaamd autofagie, het proces waarbij cellen afvalstoffen afbreken en opruimen.
Wat zijn de beperkingen van dit onderzoek?
Dit onderzoek is uitgevoerd bij muizen, niet bij mensen, en de onderzoekers benadrukken zelf dat vervolgonderzoek nodig is om te begrijpen of en hoe deze effecten bij mensen optreden. Bovendien werd het olijfoliedieet in deze studie al vroeg gestart, voordat de ziekte zich uitte. Toekomstig onderzoek moet volgens de onderzoekers uitwijzen of olijfolie ook effect heeft wanneer het pas later wordt toegevoegd, nadat symptomen al zijn ontstaan. Kortom, veelbelovend als richting voor verder onderzoek, maar niet iets waar op basis van deze studie een gezondheidsclaim aan te verbinden is.
Wat staat er wel wetenschappelijk vast?
Los van de Alzheimer-claim heeft extra vierge olijfolie wel degelijk erkende gezondheidsvoordelen:
- Oliezuur draagt bij tot de instandhouding van een normaal cholesterolgehalte in het bloed, wanneer het verzadigde vetten in de voeding vervangt.
- Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress.
- Vitamine K draagt bij tot een normale bloedstolling en tot de instandhouding van normale botten.
- Polyfenolen uit extra vierge olijfolie dragen bij tot de bescherming van bloedvetten tegen oxidatieve stress, bij een dagelijkse inname van 20 gram olijfolie.
Extra vierge olijfolie is bovendien een vast onderdeel van het mediterrane dieet, dat in bevolkingsonderzoek in verband wordt gebracht met een lager risico op verschillende aandoeningen. Ook hier geldt: een verband in bevolkingsonderzoek is iets anders dan een bewezen, individueel effect van olijfolie alleen.
Olijfolie als onderdeel van een gezond dieet, geen wondermiddel voor je brein
Extra vierge olijfolie is dankzij oliezuur, vitamine E, vitamine K en polyfenolen een waardevolle toevoeging aan een gevarieerd voedingspatroon, maar geen bewezen middel tegen de ziekte van Alzheimer. Heb je zelf zorgen over geheugenklachten of over de ziekte van Alzheimer, bespreek dit dan met een arts. Wil je zelf ervaren wat pure, koudgeperste olijfolie voor jouw dagelijkse voeding kan betekenen? Olijfolie kopen doe je direct in de webshop.
