Extra vierge olijfolie is de hoogste kwaliteitsklasse van olijfolie, gekenmerkt door een mechanische koudpersing en een maximale zuurgraad van 0,8%. Dit proces behoudt de natuurlijke antioxidanten en vitamines die in gewone olijfolie grotendeels verloren gaan. Extra vierge olijfolie is zodoende ideaal voor warm en koud gebruik waarbij je rijke smaken en gezondheidsvoordelen toevoegt. Gewone olijfolie is door zijn neutrale smaak en hogere hittebestendigheid een functionele olie voor bakken en braden. Het onderscheid tussen beide varianten bepaalt zowel de voedingswaarde als de culinaire toepassing in de keuken.
Wat maakt extra vierge olijfolie uniek?
Extra vierge olijfolie (ook wel extra vergine genoemd) wordt beschouwd als de koning onder de olijfoliën. Het is in feite puur, vers vruchtensap van olijven. Dat begint met het productieproces waarbij de olijf zo minimaal mogelijk wordt bewerkt.
De olie wordt verkregen door koudpersing: de olijven worden direct na de oogst mechanisch geperst bij een temperatuur lager dan 27°C. Cruciaal hierbij is dat er absoluut geen chemicaliën of hitte aan te pas komen. Dit zorgt ervoor dat de natuurlijke structuur van de olie volledig intact blijft.
Dit zorgt dat de meeste voedingswaarden (zoals polyfenolen, antioxidanten, vitamines en onverzadigde vetten) worden behouden. Ook leidt dit tot die herkenbare, rijke smaak met een lichte bittere toets en een pittige afdronk. De zachte, romige nasmaak toont aan dat de olijfolie een laag verzadigd vetzuur percentage heeft en gemakkelijk te verwerken is door het menselijk lichaam.
De kenmerkende eigenschappen en voedingswaarden van extra vierge olijfolie
Ten eerste kun je kijken naar de zuurtegraad. Extra vierge olijfolie mag enkel zo worden genoemd wanneer het een zuurgraad kent van minder dan 0,8%. Bij onze extra vierge olijfolie zit dat tussen de o,2% en 0,5%. Echter zegt de zuurgraad niet alles…
Een olijfolie kan namelijk positieve eigenschappen (attributen) en negatieve eigenschappen (defecten) hebben. Een extra vierge olijfolie heeft geen defecten en scoort positief op de 3 parameters van smaak (fruitigheid, bitterheid en de pittige smaak in de keel). Zo herken je deze positieve eigenschappen:
Sensoriek: een rijke, complexe smaak die varieert van fruitig tot licht bitter, met een karakteristieke peperachtige afdronk achter in de keel. De kleur is vaak prachtig goud-groen en de geur doet denken aan vers gemaaid gras of groene tomaten. Zo’n organoleptische analyse kan je zelf proeven en ruiken, maar kan ook door een onafhankelijk lab trouwens. Dit laten wij voor al onze extra vierge olijfolie uitvoeren.
Gezondheid: omdat de olie niet verhit is, barst hij van de polyfenolen en antioxidanten. Daarnaast is hij rijk aan vitamine E en enkelvoudig onverzadigde vetten, die bijdragen aan een gezond cholesterolgehalte en hart- en vaatziekten helpen voorkomen. Ook dit kan door een onafhankelijk lab worden gemeten en laten wij doen voor onze extra vierge olijfolie.
Hoe gebruik je extra vierge olijfolie optimaal?
Wij gebruiken ‘m overal voor, maar begin in ieder geval met koud gebruik. Denk aan het dippen van vers brood, als basis voor hoogwaardige dressings, of druppel een klein beetje over een dampende kom soep of een bord pasta vlak voor het serveren. Een geheime tip van chefs: laat een gebakken biefstuk rusten met een scheutje extra vierge olijfolie voor een ongekende diepte in smaak.
Ook kun je extra vierge olijfolie voor warme bereidingen gebruiken aangezien het boordevol gezonde enkelvoudig onverzadigde vetten zit. Dit maken extra vierge olijfolie één van de meest stabiele oliesoorten om te verhitten. Meer over extra vierge olijfolie bakken en braden?
Wat is gewone olijfolie?
Wanneer een etiket simpelweg ‘olijfolie’ vermeldt, of termen gebruikt als ‘pure olijfolie’, ‘milde olijfolie’ of ‘light’, gaat het om een olijfolie van lagere kwaliteit dan extra vierge olijfolie.
Deze olie wordt gemaakt van olijven met defecten of een te hoge zuurgraad. Om deze consumeerbaar te maken, ondergaat de olie een zuiveringsproces (raffinage). Dit betekent vrijwel altijd het gebruik van chemicaliën en hitte. Onder aan de streep poets je hiermee de defecten weg. Wel goed om aan te geven dat geraffineerde olijfolie niet altijd slecht is. Dit kan ook op een volledig natuurlijke manier gebeuren waardoor voedingswaarden wel behoud worden. Wij doen dit met onze pomace olijfolie.
Goed, het resultaat van een hevig bewerkte olijfolie, is een olie die nagenoeg kleur-, geur- en smaakloos is. Tijdens dit proces gaan de meeste antioxidanten en vitamines verloren. Om het toch nog naar olijfolie te laten smaken en er kleur aan te geven, mengen fabrikanten vaak een klein percentage vierge olie terug in het geraffineerde mengsel.
De kenmerkende eigenschappen en voedingswaarden van gewone olijfolie
Gewone olijfolie wordt geproduceerd uit partijen waarbij organoleptische defecten optreden. In officiële smaaktesten scoren deze oliën een defectgraad van meer dan 3,5. Dit betekent dat de olie in zijn oorspronkelijke vorm ongeschikt is voor consumptie vanwege een onaangename smaak of geur. Om deze olijfolie kleur en een minimale smaak te geven, wordt er achteraf vaak een klein deel vierge olie aan toegevoegd. Zoals eerder gezegd kun je deze olijfolie herkennen wanneer je labels als ‘pure olijfolie’, ‘milde olijfolie’ of ‘light’ ziet.
Gebruik van gewone olijfolie
Omdat de gezonde stoffen er al uitgefilterd zijn en de olie stabieler is onder hitte, is gewone olijfolie vooral geschikt voor bakken, braden en frituren. De neutrale smaak zorgt ervoor dat de ingrediënten in de pan de hoofdrol spelen. Daarnaast is de olijfolie over het algemeen economischer geprijsd, wat ook een voordeel is te noemen.
Vierge Olijfolie: De minder bekende variant
Vierge olijfolie is een ongeraffineerde olie die, net als de extra vierge variant, zonder chemicaliën of hitte is geperst. Het vormt de middenweg in het assortiment. Het belangrijkste verschil met de ‘extra’ variant is de zuurgraad, die mag oplopen tot 2 à 3%. Daarnaast mag deze olijfolie defecten hebben (tot 3.5) en is het smaakprofiel minder complex en vol.
Wat is het verschil tussen gewone olijfolie en extra vierge olijfolie?
| Gkazas extra vierge | Extra vierge olijfolie | Vierge olijfolie | Gewone olijfolie | |
|---|---|---|---|---|
| Polyfenolen (mg/kg) | ✅ > 350 mg/kg (Premium) | 150 – 250 mg/kg | 100 – 150 mg/kg | < 50 mg/kg |
| Productieproces | Mechanische koudpersing (< 27°C) | Mechanische koudpersing | Mechanische koudpersing | Geraffineerd (hitte & chemie) |
| Smaak & Defecten | ✅ 0 defecten, rijk & peperig | 0 defecten, fruitig | Lichte defecten (0 – 3,5) | Defectscore > 3,5 (neutraal) |
| Zuurgraad | Zeer laag (< 0,4%) | Laag (max 0,8%) | Gemiddeld (max 2,0%) | Hoog (geneutraliseerd) |
| Beste gebruik | Warm en koud gebruik | Warm en koud gebruik | Bakken & Braden | Bakken & Braden |
Zo, nu weet je wat het verschil tussen olijfolie en extra vierge olijfolie is. Het belangrijkste verschil zit ‘m in de smaak en de gezondheid. Zo weet je dat extra vierge olijfolie gezond is. Wil je nu weten hoe je goede extra vierge olijfolie kunt herkennen? Done! En wist je dat er meer verschillende soorten olijfolie zijn, waaronder pomace olijfolie?
Trouwens, wist je ook dat het frituren in olijfolie gezond én lekker is? Doen dus! Dat kan bijvoorbeeld met het 5 liter olijfolie blik. Wat is het verschil tussen gewone olijfolie en extra vierge olijfolie? Check!
