Wedstrijd, wedstrijd, wedstrijd! Nee, we zijn niet in het stadion. En dit is ook geen wedstrijdje. Maar het is wel interessant om twee van de meest populaire oliën van dit moment eens tegenover elkaar te zetten. Wat zijn nu de eigenschappen van olijfolie en kokosolie? Daarom zetten we hier wat feiten op een rij over het vetpercentage, antioxidanten, de kwaliteit en het verschil tussen kokosolie en olijfolie.
Geen zin om te lezen? Hierbij de ‘scores’ en uiteindelijke winnaar olijfolie!
- Vetten: 1-0 (olijfolie, want gunstiger vetprofiel volgens voedingsadviezen)
- Rookpunt & smaak: 1-1 (allebei een punt, want beide hebben hun eigen sterke gebruikssituatie) → cumulatief 2-1
- Gezondheidsclaims: 1-0 (olijfolie, vanwege de 4 EU-erkende claims) → cumulatief 3-1
- Kwaliteit/prijs-kwaliteit: 1-1 (allebei een punt, want bij beide moet je op kwaliteit letten) → cumulatief 4-2
Olijfolie vs. kokosolie: vetten
Olijfolie bevat verzadigde vetten en percentages omega-3 en omega-6. Maar de grote ster van het vetzuurprofiel is het enkelvoudig onverzadigde vet, meestal in de vorm van oleïnezuur. Enkelvoudig onverzadigde vetten worden in de wetenschap veel onderzocht in relatie tot bloeddruk en cholesterolgehalte. Zo schreven we eerder al over de rol die olijfolie kan spelen binnen een gevarieerd voedingspatroon.
Kokosolie is daarentegen hoofdzakelijk samengesteld uit verzadigde vetten, in de vorm van moleculen die medium-chain-triglycerides (MCT’s) worden genoemd. Verzadigd vet ligt al langer onder een vergrootglas in wetenschappelijk onderzoek, al zijn recente studies daar genuanceerder over dan vroeger. Een kenmerk van MCT’s is dat ze relatief snel door het lichaam worden omgezet in energie, iets waar in de context van voeding en gewicht wel eens naar wordt gekeken.
Voedingsorganisaties zoals het Voedingscentrum en de WHO adviseren over het algemeen om verzadigd vet te beperken; olijfolie scoort hier gunstiger qua vetsamenstelling. Olijfolie 1, kokosolie 0!
Olijfolie vs. kokosolie: rookpunt en smaak
Los van de vetsamenstelling maakt ook het gebruik in de keuken nogal wat verschil. Kokosolie heeft, zeker in de geraffineerde variant, een relatief hoog rookpunt. Dat maakt de olie geschikt om op hogere temperatuur te bakken of te frituren. Extra vierge olijfolie heeft een lager rookpunt en leent zich daardoor beter voor gerechten op lagere temperatuur, of om achteraf over je gerecht te gieten.
Ook qua smaak zijn het twee heel verschillende oliën: kokosolie brengt een uitgesproken, zoetige/tropische smaak mee, terwijl olijfolie juist veelzijdiger inzetbaar is, van hartige gerechten tot salades. Welke olie hier “wint”, hangt dus vooral af van wat je aan het koken bent. Dit rondje verdelen we dus gelijk: allebei een puntje! Stand: 2-1 voor olijfolie.
Nog een verschil om mee te nemen: de herkomst. Olijfolie wordt vaak regionaler geproduceerd (mediterraan gebied), terwijl kokosolie doorgaans van verder weg komt, zoals Zuidoost-Azië of de Filippijnen. Voor wie duurzaamheid en foodmiles laat meewegen, is dat een punt om in het achterhoofd te houden — geen officieel punt in de wedstrijd, maar wel het vermelden waard.
Olijfolie vs. kokosolie: gezondheidsclaims
Olijfolie heeft om een goede reden de reputatie rijk te zijn aan antioxidanten. We verwijzen graag naar het eerdergenoemde artikel waarin dit verder wordt uitgelegd. Extra vierge olijfolie bevat van nature een aantal stoffen waarvan het effect wetenschappelijk is onderbouwd via officieel erkende EU-gezondheidsclaims:
- Oliezuur (het belangrijkste onverzadigde vetzuur in olijfolie) draagt, wanneer het verzadigde vetten in het dieet vervangt, bij aan het handhaven van een normaal cholesterolgehalte in het bloed. Dit effect is aangetoond bij een gemiddelde dagelijkse inname van 20 g oliezuur.
- Polyfenolen dragen bij aan de bescherming van bloedlipiden tegen oxidatieve stress, bij een olijfolie met minimaal 5 mg hydroxytyrosol en derivaten per 20 g.
- Vitamine E draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress. Extra vierge olijfolie bevat van nature relatief veel vitamine E.
- Vitamine K draagt bij tot een normale bloedstolling en tot het behoud van normale/sterke botten. Extra vierge olijfolie bevat van nature relatief veel vitamine K.
Kokosolie wordt ook in verband gebracht met antioxiderende activiteit, maar dan minder uitgesproken. Wel bevat het stoffen die van oudsher worden geassocieerd met huidverzorging en de algehele weerstand.
Dit leidt ertoe dat olijfolie 4 gezondheidsclaims kent, 3-1 voor olijfolie dus!
Olijfolie vs. kokosolie: kwaliteit
Jullie weten dat van de verschillende soorten olijfolie de biologische, extra vierge variant, de gezondste is. Maar ook wel weer iets duurder dan andere oliën. Check wel altijd goed of de juiste keurmerken op de fles staan om zeker van je zaak te zijn. Dan weet je dat de kwaliteit ook goed is. Het hoeft niet de voorkeur van je smaak te genieten, maar het is wel plantaardig verbouwd en duurzaam geproduceerd.
Ook bij kokosolie is het belangrijk om te checken of de olie van een maagdelijke, koudgeperste kokosnoot komt. Ook raden we af de ‘ontgeurde’ variant te nemen. Dan kan je ervan uitgaan dat het meer van rotzooi dan van kwaliteit is gemaakt. Check het etiket of vraag ernaar in een gespecialiseerde winkel.
Let bij beide oliën trouwens op de prijs-kwaliteitverhouding: zowel bij olijfolie als kokosolie zit er een groot verschil tussen de goedkope, bewerkte varianten en de koudgeperste, ongeraffineerde kwaliteitsoliën. Een lage prijs is vaak een teken dat er is ingeleverd op kwaliteit of zuiverheid, dus reken op een hogere prijs voor een olie die echt aan de goede keurmerken voldoet. Ook hier dus een gelijke stand: beide oliën verdienen een punt voor “let op de kwaliteit”. Eindstand: 4-2 voor olijfolie.
Conclusie, is olijfolie gezond(er)?
Voordat we de overwinning van olijfolie vieren nog een laatste, leuke feitje: de Voedingswaardetabel is duidelijk in zijn oordeel: waar extra vierge olijfolie een 8,3 scoort op gezondheidswaarde, scoort kokosolie een 5,6.
Toch, ondanks de eindstand van 4-2, blijft het geen verhaal van winnen of verliezen: allebei de oliën hebben hun eigen sterke punten en verdienen een plekje in de keuken, afhankelijk van waar je ze voor gebruikt. Hebben jullie meer zin in wat zoets, ga dan voor de kokosolie. Meer zin in iets hartigers? Dan raden wij uiteraard Gkazas Olijfolie aan, check onze webshop!
